Để học từ vựng tiếng Anh hiệu quả chúng ta cần bắt đầu với một khái niệm tưởng chừng nhưng đã quá rõ ràng: thế nào là học từ vựng tiếng Anh.
 

Thế nào là học từ vựng tiếng Anh
 

Học từ vựng, tiếng Anh hay bất kì tiếng gì, xoay quanh những điểm sau: 

Tiêu chí Ứng dụng

1. Hiểu nghĩa của từ (một cách chính xác) 

Hiểu từ khi nghe và đọc. 

Dùng đúng từ để diễn đạt ý mình muốn trong lúc viết và nói.

2. Sử dụng từ trong câu (kết hợp với các từ khác)

Nói và viết
3. Phát âm từ Nghe và nói



Như vậy, học từ vựng tiếng Anh là một quá trình gồm 3 điều cốt lõi sau đây:

3 cốt lõi khi học từ vựng

  1. Học nghĩa của từ một cách chính xác
  2. Học cách sử dụng từ trong câu 
  3. Học cách phát âm từ


Từ đó, chúng ta có thể kết luận được rằng: 

Cách học từ vựng tiếng Anh hiệu quả nghĩa là học làm sao mà việc tiếp thu 3 khía cạnh trên của từ được hiệu quả. 

 

Quá trình học một từ mới đúng cách

Học nghĩa của từ

Để học nghĩa của từ một cách chính xác, bạn cần một từ điển tiếng Anh (giấy hoặc online).

Học cách sử dụng từ

Để biết cách sử dụng của từ, từ điển mà bạn sử dụng phải cung cấp thông tin này. 

Chúng ta hãy lấy ví dụ với từ prevent để minh họa quá trình học cách sử dụng từ. 
 

Minh họa: học cách sử dụng từ prevent

Từ này có nghĩa chính là ngăn chặn ai/cái gì; làm cho cái gì đó không trở thành hiện thực được

Và chúng ta hãy dịch câu sau đây sang tiếng Anh: Việc học từ vựng sai cách đã khiến cho tôi không giỏi tiếng Anh được. 

  • Nếu như bạn hiểu rõ nghĩa của từ prevent, bạn sẽ biết rằng bạn có thể dùng từ này để diễn đạt ý trên. Và bạn sẽ bắt đầu lắp ráp như: 
    • Studying vocabulary in the wrong way has prevented me good at English. 
       
  • Nếu khi học từ prevent, bạn đã học luôn là nó có cách sử dụng sau: prevent someone/something (from doing something), thì bạn sẽ có thể dùng từ prevent trong câu trên một cách chính xác như sau: 
    • ...has prevented me from becoming good at English.
       
    • Lưu ý: Trong cấu trúc trên, phần "from doing something" để trong ngoặc () là vì bạn có thể không cần dùng nó khi nghĩa bạn muốn diễn đạt không cần thiết. Ví dụ: I wanted to go watching the soccer match but the rain has prevented me. (không có phần from doing something)
       

Như vậy, bạn cần dùng một từ điển có cung cấp cho bạn cách sử dụng từ như trên. Nếu bạn sử dụng một từ điển mà không có thông tin sử dụng từ, bạn sẽ không dùng từ đúng cách, khiến cho bạn không thể sử dụng đúng được từ trong cả văn nói và văn viết!


Từ điển mà chúng tôi khuyên bạn sử dụng là từ điển Oxford's Advanced Learners Dictionary (viết tắt: OALD), một từ điển Anh-Anh miễn phí có cả bản giấy và bản online.
 

→ Xem hướng dẫn chi tiết cách sử dụng từ điển OALD online trong bài chia sẻ này


Học cách phát âm từ

Để biết cách phát âm từ, chúng ta cần tối thiểu 1 trong 2 nguồn thông tin sau:  

  1. Nhìn vào phiên âm IPA của từ. Ví dụ như IPA của từ prevent là: /prɪˈvent/
    Một người hiểu được cách đọc các ký tự IPA sẽ nhìn vào IPA trên của từ prevent và biết cách phát âm từ đó. 
     
  2. Nghe audio của từ đó. 
    Cách này sẽ có phần kém chính xác hơn việc nhìn vào IPA bởi vì, đặc biệt khi bạn mới bắt đầu học tiếng Anh, bạn có thể nghe audio nhưng không bắt chước giống được âm phát ra. 
     

Như vậy, để học từ vựng hiệu quả, chỉ sử dụng những từ điển cung cấp tối thiểu 1 trong 2 thông tin trên (tùy thuộc vào việc bạn dùng cách nào để học phát âm) và tốt nhất là cả 2 để bạn có thể đối chiếu khi cần. 

 

Cách học từ mới tiếng Anh hiệu quả

Cách tốt nhất là bạn gặp từ mới trong lúc bạn đang đọc/nghe các tài liệu, tin tức về tiếng Anh (nghĩa là bạn học từ mới trong lúc đang làm "việc khác", chứ không phải là với mục đích chính là học từ vựng). 

Nếu bạn đã đạt được trình độ Intermediate trở lên (tương đương B2  hay TOEIC 700+), thì đó là cách học hiệu quả nhất: gặp từ mới một cách tự nhiên, tra từ dùng từ điển Anh-Anh online ngay khi gặp từ đó. 

Nếu bạn đã ở trình độ này thì đây là một số link tham khảo phù hợp với bạn: 

 

Nếu bạn mới bắt đầu học tiếng Anh

Nếu bạn mới bắt đầu học, bạn chưa đạt đến trình độ có thể đọc hiểu hay nghe hiểu được những tài liệu tiếng Anh thật (authentic) có trên mạng. Thay vào đó, bạn có lẽ sẽ phải bắt đầu với những bộ từ vựng được xây dựng sẵn phù hợp với trình độ và nhu cầu của bạn. 

Nhưng điểm trở ngại của cách học này là vì bạn không gặp những từ mới tiếng Anh đó hàng ngày, bạn sẽ phải "cố tình" ôn lại những từ đó, dùng một chương trình học và ôn từ thông minh như LeeRit. 
 

Dưới đây là một số bộ từ vựng bạn có thể tham khảo để xây dựng nền tảng từ vựng tiếng Anh của mình: 


Nếu bạn đang có nhu cầu học từ vựng để đi thi, bạn hãy tham khảo một số bộ từ sau: 

 

Chúng ta cần gặp một từ bao nhiêu lần để nhớ?

Để nhớ từ mới lâu, chúng ta cần gặp từ đó thường xuyên.

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng bạn cần gặp một từ mới trong khoảng 10 - 30 lần để có thể nhớ được từ đó (kết quả khác nhau tùy vào đối tượng nghiên cứu và cái cần để nhớ).
 

Như vậy, bạn không nên hi vọng rằng mình gặp một từ là xem như bạn đã học được từ đó. Bạn phải ôn lại, gặp lại hoặc sử dụng lại từ đó nhiều lần thì bạn mới có thể nhớ được từ đó. 

 

3 điểm cốt lõi bạn cần nhớ để học từ vựng tiếng Anh hiệu quả

Như vậy, chúng ta có thể tóm lại 3 điều cốt yếu sau đây mà một người học từ vựng tiếng Anh hiệu quả sẽ phải biết: 

  1. Không nên học quá nhiều từ mà quan trọng là học ít nhưng đúng cách: hiểu chính xác nghĩa của từ, phát âmcách sử dụng từ.
    • Nếu bạn không thể đặt câu dùng từ đó rồi nói được câu mình vừa viết một cách chính xác thì xem như bạn chưa biết từ đó. 
       
  2. Bạn sẽ cần gặp, sử dụng một từ nhiều lần để từ đó đi vào bộ nhớ dài hạn của bạn. Vì thế, học từ vựng tiếng Anh đều đặn mỗi ngày sẽ mang đến cho bạn, về lâu dài, kết quả tốt hơn việc hơn học vội vàng.
     
  3. Ngay khi có thể, chuyển sang sử dụng một từ điển Anh - Anh.
    Việc sử dụng từ điển Anh-Anh cũng đồng thời giúp bạn tiếp xúc và ôn lại các từ bạn đã biết (trong phần dịch nghĩa và ví dụ của từ mà bạn đang tra). Vì thế, sẽ không phải lạ khi bạn thấy rằng một tỉ lệ lớn những người giỏi tiếng Anh sử dụng từ điển Anh-Anh.


Cách học từ vựng bạn cần tránh

Đối chiếu 3 bước trên với cách học dưới đây, cách học khiến cho nhiều bạn đã học tiếng Anh rất lâu mà vẫn luôn như mới học: 

  1. Học một lúc quá nhiều từ: cố gắng nhồi nhét đến cả vài chục từ mỗi lần.
    Nhưng với mỗi từ, các bạn đó không phát âm được hoặc phát âm sai, không biết cách dùng từ đó trong câu như thế nào, và cuối cùng: hiểu không chính xác nghĩa của từ vừa học. 

    Với việc học từ vựng, tư duy học hiệu quả cho những bạn chưa quá Intermediate là: chất lượng hơn số lượngchậm mà chắc
     
  2. Sau khi học liên tù tì vài chục từ chỉ một hay vài lần, những bạn đó hi vọng (một cách không thực tế) rằng mình "đã biết" được những chục từ đó.
    Thực tế hoàn toàn ngược lại: 
    • Những từ học vội đó sẽ bay hết chỉ trong một thời gian ngắn ngay sau đó. Có lẽ sẽ quên hết ngay sau khi làm bài kiểm tra. 
    • Thêm nữa, các bạn đó thực sự chỉ biết những từ đó  "sơ sơ cho vui" chứ không phải là biết thật. Mà biết sơ sơ thì đầu có sử dụng được?
       
  3. Các bạn này tất nhiên sẽ không thể, vì cách học từ vựng sai lầm của mình, đạt đến trình độ Trung cấp để có thể bắt đầu sử dụng một từ điển Anh-Anh. 
     

Và như vậy, là việc học tiếng Anh sẽ chẳng bao giờ đến đích, học mãi mà chẳng thấy kết quả đâu. 

Qua bài chia sẻ này, LeeRit hi vọng bạn sẽ không làm theo những cách học dễ dàng và đối phó ở trên, vì nó sẽ không giúp bạn giỏi tiếng Anh (mặc dù trong phút chốc, những cách học đó có thể sẽ làm cho bạn cảm thấy như mình nhanh giỏi tiếng Anh). 

 

Lời kết: willing to do what's hard
 

Thay cho lời kết, LeeRit muốn chia sẻ với bạn câu nói khá nổi tiếng và đáng suy nghẫm của T. Harv Eker: 

“If you are willing to do only what’s easy, life will be hard. But if you are willing to do what’s hard, life will be easy.” - T. Harv Eker

Nếu bạn chỉ sẵn sàng làm những gì dễ dàng, cuộc sống sẽ khó khăn. Nhưng nếu bạn sẵn sàng làm những gì khó khăn, cuộc sống sẽ dễ dàng.


LeeRit xin được thêm 1 từ vào trong câu trên của Eker, để làm cho nghĩa sáng tỏ hơn. Đó là từ: eventually (cuối cùng, sau cùng).
 

If you are willing to do only what’s easy, life will eventually be hard. But if you are willing to do what’s hard, life will eventually be easy.

Nếu bạn chỉ sẵn sàng làm những gì dễ dàng, cuộc sống sau cùng sẽ khó khăn. Nhưng nếu bạn sẵn sàng làm những gì khó khăn, cuộc sống sau cùng sẽ dễ dàng.